Hoeveel belastingen betaal jij in je gemeente?

Elke Oost-Vlaming betaalt belastingen aan zijn gemeente. Die belasting is in elke gemeente anders samengesteld. Erik Van Laecke, fiscaal expert van ACV Oost-Vlaanderen, zocht de cijfers van alle Oost-Vlaamse gemeenten op. We vragen hem hoe gemeentelijke belastingen geïnd worden en wat beter zou kunnen.

Hoe komen de gemeenten aan hun inkomsten?
Erik Van Laecke: “De gemeenten hebben twee grote belastinginkomsten die het meeste geld in het laatje brengen. De aanvullende personenbelastingen (APB) zijn belastingen die je betaalt op je inkomen. Ze worden als onderdeel van je jaarlijkse belastingaangifte geïnd. Hun tweede grote bron van inkomsten is de belasting op eigendommen (gebouwen en gronden) via de onroerende voorheffing (OV). Hiervoor krijgen eigenaars jaarlijks een aparte rekening in de bus. Daarnaast bestaan nog heel wat andere kleinere belastingen die meer of minder opbrengen naargelang van de gemeente en het ingestelde tarief. Ik denk dan aan bedrijfsbelasting, belasting op een tweede verblijf, belasting op niet-bebouwde gronden, op leegstand …”

Wat iedereen zal interesseren: Waar in onze provincie wordt je inkomen het meest of minst belast?
“De aanvullende personenbelasting ligt in de gemeenten in onze provincie tussen de 5% en de 8,5%. Sint-Niklaas en Wachtebeke vragen 8,5%. Los van de procenten is er ook een groot verschil in opbrengst: 1% aanvullende personenbelasting brengt in Ronse 28,50 euro per inwoner op. In Sint-Martens-Latem is dat 80,50 euro per inwoner. Dat heeft uiteraard alles te maken met de hoogte van het gemiddelde inkomen van de inwoners in de gemeente.”

Hoe zit het met de belasting op je huis?
“De verschillen in de onroerende voorheffing zijn groter: De meeste gemeenten liggen tussen de 1200  en de 1600 opcentiemen*, maar er zijn ook uitschieters naar beneden tot 750 en naar boven tot 1950. Opgelet. Ook hier verschilt de opbrengst van 100 opcentiemen onroerende voorheffing per inwoner vrij sterk van 15 euro in Kluisbergen tot 70,5 euro in Sint-Martens-Latem. Dat is te verklaren door de hogere kadastrale inschaling van het vastgoed in de gemeente.
Gemeenten als Beveren, Herzele, Kruibeke, Maldegem, Moerbeke en Zottegem maken uitdrukkelijk een - voor het ACV - positieve keuze om de arbeidsinkomsten van vooral de werknemers iets minder te belasten en zich meer te richten op de onroerende voorheffing. Andere gemeenten maken de omgekeerde keuze en belasten het vermogen duidelijk minder, maar combineren dit met een hoge aanvullende personenbelasting. Het ACV is voorstander van een geactualiseerde onroerende voorheffing. Nu is het systeem op basis van het kadastraal inkomen niet altijd meer correct omdat het verouderd is (zie kaderstuk onderaan).”

Hoeveel belasting int een gemeente per inwoner?
“Het gemiddelde van het totaal aan geïnde gemeentelijke belastingen in Vlaanderen bedraagt 783 euro per inwoner. In 64 van de 65 Oost-Vlaamse gemeenten ligt deze tussen de 512 en de 940 euro per inwoner. Beveren zit met 1 235 euro per inwoner daar ruim boven. Dat betekent niet dat elke belastingplichtige inwoner in Beveren zoveel aan de gemeente betaalt. Het is te verklaren door de bedrijfsbelasting die de kerncentrale van Doel aan de gemeente betaalt. Die brachten 305,83 euro per inwoner op.”

Hoe zit het tot slot met de bijdrage van bedrijven in de gemeente?
“De bijdrage van de bedrijven verschilt erg sterk per gemeente: Bij een derde van de gemeenten – waaronder toch ook heel wat gemeenten met veel industrie – bedraagt de opbrengst minder dan 4 euro per inwoner, bij een ander derde van de gemeenten – waaronder ook enkele landelijke residentiële gemeenten – bedraagt deze meer dan 24 euro per inwoner. 
Het ACV vindt dat de financiële bijdragen aan de gemeente niet alleen mogen komen van de werknemersgroep, maar dat ook diegenen die hun activiteiten ondergebracht hebben onder een vennootschap mee moeten bijdragen in de kosten van die gemeente. Zij maken ook gebruik van de gemeentelijke voorzieningen die met het belastinggeld worden ingericht en onderhouden.”

Benieuwd naar hoe het met de belastingen in jouw gemeente zit? 
Download onderstaande excel-lijst. Je vindt er alle gegevens voor je gemeente terug (cijfers van 2016, aanslagjaar 2017). Ook hoe je gemeente zich verhoudt ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde.

* Opcentiemen: belastingen bovenop de onroerende basisbelasting die Vlaanderen jaarlijks heft.

Kaderstuk: ACV voor nieuwe lokale vastgoedbelastingen

Het ACV pleit voor nieuwe lokale vastgoedbelastingen, in vervanging van het verouderde kadastraal inkomen (KI). De onroerende voorheffing op je huis gebeurt nu nog altijd op basis van de kadastrale inschaling van je huis. Die werd vastgelegd op 1 januari 1975 volgens de toenmalige huur- of eigendomswaarde van je woning. 
Erik Van Laecke: “Na meer dan 43 jaar zijn we van mening dat het KI dikwijls niet meer overeenstemt met de situatie van toen. Wij pleiten voor een nieuwe inschaling op basis van de actuele huurwaarde. Dit is als dusdanig ook opgenomen in het memorandum van het Vlaamse ACV voor de verkiezingen in 2019.” 

Gemeentelijke belastingen in Oost-Vlaanderen